Bu sayfada · 8 başlık

Öğren · Dene · Üret

MSSQL nedir, nasıl kurulur? SQL Server rehberi

Microsoft SQL Server ve SSMS kurulumu; ilk veritabanını oluşturma, T-SQL sorguları ve C# .NET bağlantı dizesi rehberi.

← Yazılım araçları

Developer & Express ücretsiz Windows, Linux (Docker) Uygulamalı atölye ↓ learn.microsoft.com ↗

MSSQL (SQL Server) Hakkında Bilmen Gereken 5 Temel Soru

Hızlı Özet & Rehber

Ne İçin Kullanılır?

Microsoft tarafından geliştirilen, kurumsal düzeyde veri güvenliği, yüksek işlem kapasitesi ve iş zekası araçları sunan ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir.

Neler Yapılır?

Büyük kurumsal veri ambarları, C# ve .NET uygulamaları için güvenli veri depolama, karmaşık Transaction ve Trigger yönetimi yapılır.

Nerede Kullanılır?

Bankalarda, sigorta ve sağlık kuruluşlarında, kamu bilgi sistemlerinde ve kurumsal Microsoft ekosistemlerinde kullanılır.

Nasıl & Nerede Çalıştırılır?

Microsoft SQL Server yüklenir; SQL Server Management Studio (SSMS) veya Azure Data Studio grafik arayüzüyle yönetilir.

Neden Önemlidir?

Kurumsal seviyedeki veri bütünlüğü, şifreleme ve Microsoft araçlarıyla kesintisiz entegrasyonu sayesinde büyük işletmelerin vazgeçilmezidir.

Hızlı Erişim: MSSQL (SQL Server) Kurulum Rehberi ↓ İlk Adım ve Kullanım ↓ MSSQL (SQL Server) Blog Rehberi → Sık Yapılan Hatalar ↓

MSSQL (Microsoft SQL Server) Nedir?

Microsoft SQL Server, büyük verileri yüksek güvenilirlik, gelişmiş yetkilendirme ve performansla yönetmek için tasarlanmış kurumsal düzeyde bir ilişkisel veritabanı yönetim sistemidir (RDBMS).

Özellikle C# ve .NET ekosisteminde geliştirilen web servisleri, kurumsal ERP/CRM sistemleri ve finans yazılımlarında standart olarak tercih edilir. Standart SQL dilinin üzerine Microsoft'un geliştirdiği güçlü T-SQL (Transact-SQL) dilini kullanır.

C# ve .NET Kurumsal Projeleri

ASP.NET Core ve Entity Framework Core ile tam uyumlu veri katmanı kurmak.

📊 Raporlama ve Analitik

T-SQL saklı yordamları (Stored Procedure), görünümler (View) ve işlem güvenliğiyle büyük verileri yönetmek.

MSSQL Kullanırken Duyacağın Kavramlar

SSMS (SQL Server Management Studio)

SQL Server veritabanlarını, tablolarını, yedeklerini ve sorgularını görsel olarak yönettiğin resmi Windows uygulamasıdır.

T-SQL (Transact-SQL)

Microsoft SQL Server'ın standart SQL'e değişkenler, hata yakalama (TRY/CATCH) ve prosedürler ekleyen gelişmiş sorgu dilidir.

IDENTITY(1,1)

Birincil anahtar (Primary Key) sütununun 1'den başlayıp her yeni kayıtta 1'er 1'er otomatik artmasını sağlar.

NVARCHAR ve N'...'

Unicode metin veri tipidir. Türkçe karakterlerin (ş, ğ, ı, İ) bozulmaması için sütunlarda NVARCHAR, metin başında N'Metin' kullanılır.

Videoyla Adım Adım İzle

Türkçe açıklamalı sessiz görsel anlatım. Duraklatıp SSMS veya Azure Data Studio ekranında adım adım uygula.

Kurulum Adımları (Windows)

SQL Server Developer Sürümünü İndir: Microsoft'un resmi sayfasından "SQL Server Developer" sürümünü indir. Bu sürüm, öğrenme ve geliştirme amacıyla tamamen ücretsizdir ve kurumsal sürümün tüm özelliklerini taşır.
Temel (Basic) Kurulumu Seç: İndirilen dosyayı çalıştır, "Basic" seçeneğini işaretle ve varsayılan ayarlarla kurulumu tamamla. Sunucu adı varsayılan olarak localhost veya .\SQLEXPRESS olacaktır.
SSMS (SQL Server Management Studio) Kur: SQL Server veritabanlarını görsel olarak yönetmek, tabloları görmek ve sorgu çalıştırmak için resmi SSMS aracını indir ve kur.
Sunucuya Bağlan: SSMS uygulamasını aç. "Server name" kısmına localhost (veya .), "Authentication" kısmına ise Windows Authentication seçip Connect butonuna bas.

İlk T-SQL Sorgunu Çalıştır

SSMS üst menüsünden "New Query" butonuna tıkla ve aşağıdaki komutları yaz:

Adım 1 · Veritabanı ve Tablo Kur

T-SQL ile Tablo Oluşturma

-- Yeni veritabanı oluştur
CREATE DATABASE KurumsalDB;
GO

USE KurumsalDB;
GO

-- Personel tablosunu oluştur
CREATE TABLE Personel (
    Id INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY,
    Ad NVARCHAR(50) NOT NULL,
    Departman NVARCHAR(50),
    Maas DECIMAL(18,2),
    IseGirisTarihi DATETIME DEFAULT GETDATE()
);
GO

Adım 2 · Veri Ekle ve Listele

INSERT ve SELECT

-- Türkçe metinlerde N ön eki kullan (N'Metin')
INSERT INTO Personel (Ad, Departman, Maas) 
VALUES (N'Ahmet Yılmaz', N'Yazılım', 48500.00),
       (N'Zeynep Kaya', N'Pazarlama', 42000.00);
GO

-- Sonuçları listele
SELECT Id, Ad, Departman, Maas FROM Personel;
GO

Adım 3 · C# .NET Projesine Bağlama

Connection String Örneği

C# / .NET uygulamanızın appsettings.json dosyasında MSSQL bağlantı dizesi:

"ConnectionStrings": {
  "DefaultConnection": "Server=localhost;Database=KurumsalDB;Trusted_Connection=True;TrustServerCertificate=True;"
}

Takılırsan Bunlara Bak

Error 26 / Sunucuya Bağlanılamadı: SQL Server servisinin çalıştığından emin ol. Windows Arama'ya Services (Hizmetler) yaz, SQL Server (MSSQLSERVER) veya SQL Server (SQLEXPRESS) servisinin "Çalışıyor" durumunda olduğunu doğrula.
Türkçe Karakterler ve NVARCHAR: VARCHAR yerine NVARCHAR kullanmak ve INSERT ederken N'Türkçe Metin' yazmak, ş, ğ, ı gibi karakterlerin soru işaretine dönüşmesini engeller.
Kimlik Sütunları: IDENTITY(1,1) ifadesi, her yeni kayıtta ID numarasının 1'den başlayıp 1'er 1'er otomatik artmasını sağlar.

Video Rehberi İzle → SQL Dersi ve Sorgu Örnekleri → C# Derslerine Geç → MSSQL mi MySQL mi? Karşılaştır →

MSSQL (SQL Server) Uygulamalı Eğitim Atölyesi

SSMS üzerinden veritabanı oluşturma, T-SQL ile IDENTITY(1,1) ve NVARCHAR kullanarak tablo tasarlama ve C# .NET bağlantı dizesini doğrulama adımlarını kendi bilgisayarında uygula.

Bitirme Çalışması: Şirket Departman ve Personel Veritabanı

SSMS'te New Query penceresi aç, CREATE DATABASE SirketDB; GO USE SirketDB; GO komutlarıyla yeni veritabanına geç.
Personel tablosunu Id INT IDENTITY(1,1) PRIMARY KEY, AdSoyad NVARCHAR(80) NOT NULL, Birim NVARCHAR(50) ve Maas DECIMAL(18,2) sütunlarıyla oluştur.
N'...' ön eki kullanarak en az 3 personel kaydı ekle ve SELECT TOP 2 * FROM Personel ORDER BY Maas DESC; sorgusuyla en yüksek maaşlı 2 personeli listele.
SSMS Object Explorer'da SirketDB üzerine sağ tıklayıp Tasks → Back Up... adımıyla .bak yedeği alma ekranını incele.

Başarı Ölçütlerin

Object Explorer altında SirketDB → Tables → dbo.Personel tablosu görünüyor mu?
N'...' ile eklediğin Türkçe karakterli isimler SELECT sonucunda düzgün listeleniyor mu?
Id değerini elle yazmadığın hâlde 1, 2, 3 olarak otomatik üretildi mi?

Sorun Giderme Masası

A network-related or instance-specific error (Error 26 / Error 2)

Sunucu adı yanlış yazılmış veya SQL Server servisi durmuş olabilir. Server name alanına önce localhost, olmazsa .\SQLEXPRESS yazarak dene ve Windows Hizmetler (Services) ekranından SQL Server servisinin çalıştığını kontrol et.

Cannot insert explicit value for identity column hatası

IDENTITY(1,1) olarak tanımlanan Id sütununa INSERT içinde elle sayı vermeye çalıştın. Id sütununu INSERT INTO Personel (AdSoyad, Birim, Maas) şeklinde listeden çıkar; SQL Server sayıyı kendisi verecektir.

Kendini Kontrol Et

T-SQL'deki GO komutu ne işe yarar?

GO bir SQL komutu değil, SSMS'e "buraya kadar olan komut paketini (batch) sunucuya gönder ve çalıştır" diyen ayırıcıdır. Örneğin CREATE DATABASE sonrasında USE komutunun yeni veritabanını tanıması için araya GO konur.

MySQL'deki LIMIT yerine MSSQL'de ne kullanılır?

MSSQL (T-SQL) içinde ilk N satırı getirmek için SELECT TOP 5 * FROM Tablo; veya sayfalama için OFFSET ... ROWS FETCH NEXT ... ROWS ONLY yapısı kullanılır.

Microsoft SQL Server Resmi Belgeleri ↗

Bu içerik işine yaradı mı?

Görüşünü aşağıdan işaretleyebilir ve varsa notunu bırakabilirsin.